4 kwietnia 2020

Jay Asher - 13 powodów


Śmierć zawsze odciska piętno na najbliższych, niezależnie od tego w jaki sposób do niej doszło. Podobnie było w przypadku Hannah Baker, która popełniła samobójstwo. Po pewnym czasie od tego zdarzenia Clay, który był zadurzony w dziewczynie, otrzymuje niespodziewaną przesyłkę, której nadawcą jest… Hannah. W paczce znajduje siedem kaset, które zawierają trzynaście powodów, które zadecydowały o tym, że odebrała sobie życie, a fakt, że chłopiec dostał paczkę oznacza, że jest jednym z nich.. Przed Clayem całonocna wędrówka po mieście, w trakcie której mimowolnie staje się świadkiem jej bólu i cierpienia.

Jay Asher to amerykański pisarz, który na rzecz kariery zrezygnował z ostatniego roku studiów na Polytechnic State University in san Luis Obispo. W 2007 roku wydał debiutancką powieść 13 powodów, która błyskawicznie została ogłoszona jedną z najlepszych książek z gatunku young adult i zapewniła mu międzynarodową sławę. Na jego koncie znajduje się 4 powieści, zaś 13 powodów doczekało się adaptacji w formie serialu, który można pooglądać na platformie Netflixa.

Tytuł powieści od dawna przewijał się w blogosferze, jednak od dłuższego czasu mam tak, że za książki, o których wyjątkowo głośno zabieram się znacznie później, gdy ucichnie fama. Podobnie było w tym przypadku - przeczytałam ją w 2018 roku i niedawno do niej wróciłam przed rozpoczęciem serialu. Zdziwiłam się, bo na przestrzeni dwóch lat moje odczucia były skrajne.
Za pierwszym razem byłam bardzo poruszona. Trudne tematy takie jak samotność, niezrozumienie, czy powierzchowne ocenianie przez nastolatków nie tracą na aktualności. Lektura tej powieści wywarła na mnie dość duże wrażenie. Sposób, w jaki autor opisywał przeżycia głównego bohatera, jak również relacja Hannah w postaci kaset wydawały mi się bardzo sugestywne. Nie potrafiłam sobie wyobrazić tego, co mogła przeżyć nastolatka, a po skończeniu powieści dość długo ją rozpamiętywałam. 

Gdy w końcu zdecydowałam się na pooglądanie serialu postanowiłam odświeżyć historię, by móc porównać ją z adaptacją. Byłam ogromnie zdziwiona gdy po lekturze jedynym zdaniem, które cisnęło mi się na usta było: „Jak ta historia mogła mi się podobać?!”. Miałam wrażenie, że czytam powieść, w której autor namawia do samobójstwa, pokazuje, że w sytuacji, gdy ktoś sobie nie radzi z ciężarem życia, to trzeba pozbawić się życia, ponieważ wtedy wszystko będzie lepsze. Jay Asher nie ukazuje negatywnych konsekwencji działań Hannah, skupia się jedynie na podkreśleniu jej ofiary, mimo że jej zachowanie w mniejszym lub większym zakresie wpływały na niektóre działania osób, które nastolatka obarcza winą za swoją śmierć. Hannah została wybielona na kartach powieści, jakby nie ponosiła winy za to, co się działo przed i po jej śmierci. Taśmy stanowią swego rodzaju zemstę nastolatki, na skutek których ich odbiorcy doznają traumy i zmagają się z wyrzutami sumienia (nie zawsze uzasadnionymi). Miałam wrażenie, że w równej mierze obarcza winą za swoje postępowanie osoby, które nie zrobiły jej nic złego oraz osoby, które dopuściły się najgorszych czynów, które zasługują na potępienie i zgłoszenie do organów ścigania. Jednak autor całkowicie ignoruje tego typu zachowania, nie sygnalizuje, jak każdy powinien się zachowywać w tego typu sytuacjach. Nie wykorzystał potencjału historii, która pozwoliła mu na mocny przekaz i wskazanie prawidłowego zachowania, skoncentrował się na postaci-ofierze, której zachowanie jest.. irracjonalne i mściwe.

Podsumowanie: Początkowo 13 powodów wywarła na mnie piorunujące wrażenie, dość długo ją rozpamiętywałam. Powtórna lektura sprawiła, że postrzegam ją obecnie całkowicie inaczej. Autor podjął się bardzo trudnego tematu i mam wrażenie, że nie zdołał go udźwignąć, gdyż końcowy wydźwięk zamiast skłonić do refleksji i sprawić, by być bardziej wrażliwym na sygnały dawane przez osoby zmagające się z problemami, pokazuje, że każdy powód do samobójstwa jest dobry, gdyż po śmierci wszystko jest lepsze. 

Autor: Jay Asher
Tytuł: 13 powodów
Tytuł oryginału: Thirteen Reasons Why
Tłumaczenie: Aleksandra Górska
Liczba stron: 272
Premiera I wydania: 21 kwietnia 2009
Wydawca: Dom Wydawniczy Rebis

13 powodów. Wydanie specjalne [Jay Asher]  - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE
13 powodów [Jay Asher, Aleksandra Górska]  - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE
Trzynaście powodów [Jay Asher]  - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE
Szablon dla Bloggera stworzony przez Blokotka. Wszelkie prawa zastrzeżone.